تبليغاتX
یک دریچه آسمان

           پوستر                           
پوسترها آثار میرایی هستند اما پاره ای از آنها در عین گذرا بودن نیز ماندنی اند .

پوستر نخستین هنر پاپ و نخستین فرم هنری بود که به چیزهای زندگی عادی به شیوه خاص خودش یعنی بی پروایی محض و پیش پا افتادگی محض پرداخت . پوستر هنری برونگر است .

در هنگام طراحی یک پوستر باید در مرحله اول موارد استفاده آن مورد نظر قرار گیرد .

امروزه اکثر ارتباطات روزمره وابسته به تبلیغات است ، تبلیغاتی همگانی و موثر در زندگی ، تبلیغاتی برای به جریان افتادن و پیشرفت ارتباطات ، عرصه خدمات و کالاها و ... ، تبلیغاتی برای فراخوانی ، هشدار دادن ، باز داشتن ، تشویق و ترویج کردن ، ... و مؤثرترین ابزار تبلیغاتی که می تواند جوابگوی تمامی این مسائل شود پوستر   است ، که در دید همگان عرضه می شود و به دلیل قابلیت و گنجایش موارد بیشتری که در مورد موضوع دارد بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد .

محل نصب پوستر ، جنس پوستر ، چگونگی انجام مراحل تکنیکی و چاپ پوستر ، وسایل نصبی پوستر و ... از مجموعه عواملی است که در این پژوهش به آنها می پردازیم .  

 

مقدمه :

هنر پوستر :

در سه دهه آخر قرن نوزدهم میلادی ، بر اثر تحولات مصور سازی و پیوند نزدیکی که بین نقاشی و چاپ برقرار شده بود ، پدیده تاره یی موسوم به پوستر یا آفیش بوجود آمد . امروزه پوسترهای مصور با بهره گیری از حروف متنوع ، طراحی و نقاشی و عکاسی ، بمنزله نمونه های کاملا پیشرفته یی از هنر گرافیک نوین شناخته می شوند . گواینکه پوستر سازی ، شاخه یی از هنر گرافیک است ، ولی با سایر رشته های هنرهای تجسمی نیز پیوند متقابل دارد . در واقع در تاریخ صد ساله پوستر سازی این هنر و سایر هنرهای تجسمی دارای تأثیرات متقابل و تبادل امکانات بوده اند .

سرچشمه های پوستر را همچون مصور سازی ، در گذشته های دور  می توان جستجو کرد . به یک معنا نقوش برجسته آشوری ، ایرانی و رومی نوعی پوستر بوده اند . زیرا رویدادهایی را به روایت تصویر ، توصیف می کردند . که در واقع تبلیغی برای دستگاه حاکم بود . بعلاوه در مصر و روم باستان ، ساختن آگهی های همگانی یا اعلامیه های دیواری معمول بوده است .

یکی از قدیمی ترین آگهی هایی که مکشوف شده ، پاپیروسی است که پاداش برای بازگرداندن یک برده فراری در مصر را اعلام می کرد . آگهی هایی نیز از قرون وسطی باقی مانده که روی پوست نوشته      می شد ، حتی برخی از اینها داری تصویر نیز بوده اند .

آگهی همگانی چاپی از اواخر قرن پانزدهم میلادی ظاهر شد . از قرن شانزدهم به بعد نمونه هایی از آگهی های چاپی چون اعلامیه های دولتی و .... که اکثرا متشکل از حروف چاپی بودند ، رایج گشت اما فن چاپ می بایستی مراحل پیشرفته تری را طی کند تا امکان پیدایش پوستر مصور رنگی فراهم گردد .

البته چاپ رنگی و گسترش آن به تنهایی هنر پوستر سازی مؤثر نبود ، بلکه زندگی در شهرهای بزرگ و صنعتی ، و نوع جدیدی از ارتباطات همگانی که به همراه خود آورد ، عامل اصلی نبود .

آگهی های نمایش اولین نمونه های آگهی دیواری بودند که ضمن    تحول ، اصول و قواعد پوستر سازی را پی ریزی کردند . در اوایل قرن نوزدهم در برخی کشورهای اروپایی ، بخصوص در انگلستان ، بر تعداد تماشاخانه ها افزوده شده بود ، و مردم از نمایش استقبال می کردند .

در این زان به تماشاچیان قبض هایی می دادند که هم کارکرد بلیط را داشت و هم برنامه در آنها توضیح داده می شد . قبض ها ی مذکور با حروف چاپی معمول در مطبوعات چاپ می شدند ، ولی در صفحه آرایی آنها دقت زیاد مبذول می گردید .

بعدها با بزرگتر شدن ابعاد قبض ها ، آنها را بر دیوارها می چسباندند . بدین طریق « آگهی های نمایش » بمنصه ظهور رسید . در طرح و صفحه آرایی آگهی های مذبور مهارت های خاصی به کار می رفت تا تنوع و فراوانی مطلب ، حالت خشکی و یکنواختی بوجود نیاورد. به این منظور از انواع بسیار متنوع حروف چاپی که ابداع شده بود ،    استفاده های مناسب می کردند و گاهی نیز تصویر کوچکی بر آن می افزودند . صفحه آرایی این نوع آگهی ها ، خاصه در هنر پوستر انگلستان ، به نحوی استمرار یافت و حتی امروزه هم اثرات خود را بر جای گذاشته است .

تدریجا ، آگهی های همگانی از آگهی های مربوط به تماشاخانه ها فراتر رفت و تبلیغات مغازه ها ، جراح ها ، وسایل حمل ونقل و مسافرت را در برگرفت .

در این آگهی ها ، گاهی حروف چاپی به صورت یک منحنی در بالای صفحه تنظیم می گردید ، و سایر مطالب بطرز زیبا و چشمگیری در صفحه آگهی گنجانده می شد . به مرور در این ها تصویر هم ظاهر گشت و ارتباط بین حروف و تصاویر مورد توجه قرار گرفت . بدین منوال ف پوستر مصور تولد یافت . 

  

سرآمدن پوسترهای مصور در غرب :

اگر چه پوسترهای مصور اولیه نیز عمدتا در رابطه با نمایش های گوناگون بود ، ولی در عرصه های دیگری مانند تبلیغ کتاب ، که به خصوص در فرانسه رواج داشت ، پوستر سازی بسط پیدا کرد . یکی از نمونه های پوستر کتاب ، پوستری است که ادوارد مانه برای کتاب   گربه ها ساخته است . این پوستر و پوسترهای دیگر آن زمان فقط به رنگ سیاه چاپ می شدند و پوستر مصور رنگی با نام هنرمند فرانسوی ژول شره ، آغاز می شود و تحولات نخستین را طی می کند .

شره با نقاشان امپرسیونیست آشنایی داشت ، و در کار خود از       رنگ های درخشان آثار آنان بهره فراوان برد . لیکن پیوند تصویرهای شره با هنر نقاشی ، حتی به دوران روکوکو بر می گردد . به هر حال ، او با استفاده از روش های چاپ روی چاپ ، حکاکی با نقطه کاری و  قلم زنی روی فلز و .... ، به انواع قابل ملاحظه ای از رنگهای مختلف دست می یافت .

با آنکه شره در طراحی به مهارت و قدرت تولوزلوترک نمی رسید . با پوسترهای خود ، حال و هوای زمانه خویش را آمیخته با خیال پردازی و به گونه ای نمادین نشان می داد .

در حوزه هنر پوستر دهه آخر قرن نوزدهم آثار تولوزلوترک            می درخشند . پوسترهای لوترک ، براساس قدرت او در طراحی و مهارتش در لیتوگرافی بنا گردید .

گرچه مجموعا بیش از 30 پوستر از لوترک بر جای نماند . ولی همین تعداد کم نیز تأثیر بسزایی را در این هنر بر جای گذارد و برای بسیاری از هنرمندان راهگشا بود .

لوترک سرزندگی و حرکت خط ها و قدرت طراحی را برای نمایش حساسیت های خویش نسبت به زندگی تصنعی و ناسالم پیرامون خود به کار گرفت .

لوترک در پوسترهایش همانند نقاشیها و کارهای چاپی خود ، شیوه ساده ولی گویایی را بکار گرفت . خط برای او افزاری بود که بوسیله آن به راحتی می توانست حالات و حرکات آدم ها را به موجر ترین شکل بنمایاند .

او در پوسترها عمدتا از پیکرهای سایه گونه استفاده می نمود و عمدتا براشت های تصویری خود را از شخصیت های معروف نمایشی آن زمان می گرفت ، از اینرو پوسترهای وی نیز منجوی با نمایش مرتبط بود .

همزمان با لوترک ، پوستر سازان دیگری در فانسه فعالیت می کردند که تحت تأثیر جریان « آرنو » بودند و همان قواعد مصور سازی کتب به شیوه مذکور را در پوسترها به کار می گرفتند . آلفوس موشاء اوژن گراسه ، درزمره این هنرمندان بودند که پوسترهای تزئینی و پرکاری را می ساختند .

از طرف دیگر ، هنرمندانی در فارنسه و انگلستان دنباله رو ، لوترک شدند و شیوه کار او را مورد تقلید قرار دادند ، از جمله بگرستاف ها –

 

دو هنرمند انگلیسی که با این نام امضا می کردند – الکساندر استین لن و دادلی هاردی . از همان اوایل پیدایش پوستر مصور ، تبلیغ کالاها    به قلمروی آن راه یافته بود ، لیکن در قرن بیستم شاخه عمده یی از پوستر سازی به تبلیغات تجاری اختصاص یافت . شیر پاستوریزه ، نوشابه ، سیگار ، کفش و لباس ، اتوموبیل ، ماشین تحریر ، لوازم   الکتریکی و ... ، موضوع غالب پوسترها را تشکیل دادند .

 نکته قابل توجه آنکه ، نه تنها دستاوردهای هنر پوستر ،   بلکه اصولا دستاوردهای نوین هنرهای تجسمی ، شیوه های رایج هر دوره بر پوسترهای تجاری همان دوره اثر می گذارند .

از دهه اول قرن بیستم تدریجا پوستر سازان حرفه ای از    نقاشان    حرفه ای جدا شوند و این زمانی بود که به مرور هنر  گرافیک نوین ، استقلال خود را به دست می آورد . البته پس از این گاهی نقاشان با شیوه های خاص خود ، در قلمروی هنر پوستر  طبع می آزمودند .  ولی پوسترهای آنان در میان مجموعه آثارشان جنبه فرعی  و   استثنایی   داشت ، و نیز غالبا به نحوی با حرفه شان مربوط  می گردید . مثلا پوسترهایی که نقاشان برای نمایشگاه آثار خود    می ساختند .   

  

گرایش های متنوع در جهان :

در دهه دوم قرن بیستم به بعد ، هنر پوستر در سراسر اروپایی غربی و امریکا رایج گشت ، و سپس به اکثر نقاط جهان رسوخ کرد . هر چه روابط اقتصادی و سیاسی و فرهنگی بین دولتها و ملتهای جهان افزونتر شد ، هنر گرافیک نوین ، و در رأس آن هنر پوستر ، مرزهای ملی را بیشتر شکافت و به سوی جهانی شدن حرکت کرد .

هنرمندان گرافیک بسیاری از کشورها کوشیده اند از ویژگی های هنر سرزمین خود مایه گرفته و به هنر پوستر خود هویت ملی بخشند .

در زمان جنگ جهانی اول و پس از آن ، شاخه ای در هنر پوستر پدید آمد که می توان آن را پوستر سیاسی نامید . سرچشمه پوستر سیاسی بیش از هر چیز همان کاریکاتورهای سیاسی قرن نوزدهم بود که در مطبوعات منعکس می شد .

اما در دوران جنگ جهانی اول گویی یکباره دولتهای غربی کارآیی تبلیغاتی پوستر را باز شناختند و آن را به خدمت گرفتند . مضمون عمده اولین پوسترهای سیاسی مشتمل بر میهن پرستی ، جلب افراد به خدمت سربازی ، تحقیر دشمن و غیره بود . البته پوسترهای سیاسی اولیه از لحاظ هنری چندان ارزشی نداشتند .

در بعضی نقاط پوستر سازی گروهی رواج یافت . از مهمترین   گروه های پوستر سازان می توان به گروه « نوامبر » در آلمان ، گروه « رستا » در شوروی ، و نیز اخیرا به گروه های پوستر ساز  « کوبایی » اشاره کرد .

پس از جنگ جهانی دوم ، به موازات پوسترهای تجاری و سیاسی ، انواع متنوع پوسترهای اجتماعی و فرهنگی در غرب      گرفت . علاوه بر این گرایش های متنوعی در هنر پوستر پدید آمد .

در اکثر کشورهای آسیایی و آفریقایی و آمریکای لاتین نیز هنر پوستر اهمیت روز افزونی کسب کرده است .

از طرف دیگر پس از جنگ جهانی دوم بر خلاف سالهای نخستین پیدایش پوستر تا حدودی از قدرت طراحی در این هنر کاسته شده است . علت را بایستی عمدتا در استفاده فراوان از عکاسی جستجو کرد . به خصوص این امر در پوسترهای تجاری بیشتر به چشم می خورد . بسیاری از تولید کنندگان اصرار دارند تا کالاهایشان همانطور که هست و یا حتی زیبا تر نمایان شود . و این خواست ، بوسیله عکاسی بهتر   بر آورده می شود ، تا بوسیله طراحی .

اما از جانب دیگر کاربرد عکاسی امکانات تازه ای را از لحاظ فنی در پوستر ایجاد کرده است . بعلاوه در برخی موارد به خصیصه اساسی پوستر یعنی پیام رسانی سریع به بیننده کمک شایانی کرده است .

پوستر ها در حدود یکصد سال پس از بوجود آمدنشان به طور    شگفت انگیزی به نقاشی وابسته بودند و به گفتهای دیگر ارتباط نزدیکی با هم بر قرار می کردند .

اولین انگیزشی که پوسترها را به عنوان یک اثر معرفی کرده در سال 1870 صورت گرفت . در سال 1886 جونر کرت (1933-1836 ) پوسترهایی را در چاپخانه خود در پاریس عرضه کرد که برای رنگ گذاری در آنها از تکنیک چاپ سنگی سود می برد .

در سال 1869 زمانیکه اولین پوستر های کرت ظاهر شدند در آن کارهای کوچک تبلیغاتی نمونه های جدید و تازه ای از طرح نمود پیدا کردند و پس از آن به صورت اساس تکنیک های پوستر در آمدند .

این مسئله دلیل شد تا کرت اولین نامی باشد که در دنیای پوستر بر زبان می آمد . این بدان معنی نیست که طرحهای وی در زمره کارهای استاد کاران هنر قرار گیرد ولی با این وجود بیش از هزاران پوستر از کارهای او از جمله کارهای با شکوه هنری به حساب می آیند و برای بازنگری کارهای بزرگ دیواری اش نصب در کنار خیابانها را ارجع می دانست . موفقیت مواد و مصالح در نشان دادن هنرهای ظریف و زیبا به وسیله پوسترها ، خیابانها را به عنوان یک نمایشگاه هنری به مردم شناساند.

پوسترهای کرت دو چیز را به ارمغان آوردند یکی تکنیک های سنتی و دیگری تقدیر از هنر بر روی دیوارهای بزرگ . ولی عنصر اصلی و اساسی در کارهایش همان مردمی بودنشان است . از جمله برنامه های جاری در انگلستان و فرانسه سالیان متمادی استفاده از طرح به منظور زنده و پر جلوه شدن سیرکها و فضاهایی مانند آن بود . حالاتی که در پوسترهای کرت وجود داشت مثل شفافیت ، و روان بودن و فرار بودن ، شاید از بال پروانه هایی که در هنگام کار نزد خود نگه می داشت الهام گرفته باشد . ته رنگهایی که به صورت لایه های حساس با کمترین خرده گیری رنگی به صورتی بسیار عالی در صفحه جای می گرفتند تأثیراتی را پدید آوردند که محصولات فرهنگی را به صورتی کاملا سنجیده ارائه می کرد .

تأثیرات رشد یافته کرت بر روی هنرمندان جوانتر در پوسترها به صورت اختصار در ساختار و سادگی و صراحت بیان در آمد .

کارهای او همواره در مراحل اولیه مسیری که در آنها قرار گرفته بودند باقی می ماندند . یک موضوع تزئینی در زندگی اجتماع تنها در جایی وجود داشت که پوستر ها ظاهر می شدند .

عناصر کاریکاتوری غیر واقعی و هجو آمیز ، شکلهای تخت و خطوط تزئینی تماما توسط لوترک در پوسترهایش مستعمل بود . همچنین طرح سیلوئت ( یکدست سیاه و سفید ) در کنار هم نیز بر خلاف نقاشیها و طرحهای دیگرش به کار می رفت . به طوری که این تکنیک ساده نگاری توسط بسیاری از نقاشان در اوایل قرن بیستم مرسوم شد .

در هر صورت پوسترهای لوترک به صورتی بسیار گسترده نشانگر موفقیتهای کرت بودند . آنها زمانی که فقط به صورت فرم نمایش داده می شدند هنر گذشته را تداعی می کردند .

چنین به نظر می رسید که لوترک عناصر سنتی کارهای کرت را حذف کرده و خلا آنها را با نقشهای قابل تکرار و به صورتی اغراق آمیز پر می کرد . طرحهای او پوستر را از چهار چوبهای سنتی نقاشی و تصویر سازی کتاب فراتر می برد .

دیگر هنرمندی که پوسترهایش سیر تحولاتی را از ناتورالیسم به داستان گرایی یا روزنامه نگاری توصیفی ایجاد کرد ، توفیل الکساندر ستنیلن سوییسی بود که مسافرت او به پاریس با به دنیا آمدن پیکاسو مصادف شد . ستنیلن و لوترک در پی اکتشاف سیر هنرهای بصری بودند . برخی از پوسترهای ستنیلن موضوعات اجتماعی را هدف قرار می دادند .

نظری به هنر پوستر در ایران :

آن سیری را که هنر پوستر در غرب طی کرد تا اشکال مختلف خود را در زمینه های تجاری ، سیاسی ، فرهنگی و غیره بدست آورد ، در ایران نمی بینیم . زیرا همانطور که چاپ و مطبوعات تقریبا یکباره در ایران رواج یافت ، بهمان گونه نیز اشکال مختلف پوستر بی آنکه سیر تکوینی خاصی را پیموده باشند ، ظاهر شدند و برای مقاصد مختلف مورد استفاده قرار گرفتند .

اگر بخواهیم سابفه ای برای پوستر چاپی در ایران بیابیم ، بایستی در اینجا هم به آگهی های همگانی اشاره کنیم . منظور اطلاعیه های چاپی دولتی و غیر دولتی است که در معابر و مجامع عمومی نصب می شد ، و پیامی را در معرض دید عموم قرار داد :

مثل اطلاعیه های مربوط به نظام وظیفه و غیره . این نوع آگهی ها غالبا عاری از عناصر بصری جالب بودند ، و صرفا مطالب مفصلی را با حروف یکنواخت ارائه می دادند . نخستین پوسترهای مصور هم از لحاظ هنری ارزش چندانی نداشتند . بعلاوه محدودیت فن چاپ در آن زمان بر رشد پوستر سازی تأثیر منفی می گذارد .

در اوایل پوسترهای سیاسی و فرهنگی عمدتا از جانب دستگاه های دولتی چاپ و منتشر می شد و غالبا جنبه رسمی و تبلیغاتی آنها بر جنبه هنریشان رحجان داشت . در آن زمان هنوز پوستر سازان حرفه ای بوجود نیامده بودند و نقاشان در جنب کار خود به طراحی پوستر نیز  می پرداختند . از این رو در پوستر ها گرایشهای « نقاشانه » بسیار مشهود بود و تدریجا از میان همین نقاشان ، کسانی به سوی هنر گرافیک جلب شدند ، که مرزهای بین هنر نقاشی و گرافیک را شناختند ، و ویژگیهای هنر پوستر را دریافتند .

کوشش های اینان و فارغ التحصیلان جدید مدارس هنری داخلی و خارجی بود که قلمروی هنر پوستر در ایران را وسیعتر کرد و به آن تنوع بخشید . از سوی دیگر توسعه تبلیغات برای کالاها و موسسات تولیدی و خدماتی و غیره ، موجب رواج پوسترهای تجاری گردید . به موازات پوسترهای تجاری ، پوسترهای جلب سیاحان و پوسترهای فرهنگی و هنری نیز باب شد .

اکنون تنها دستگاه های دولتی نبودند که به پوسترهای سفارش کار   می دادند ، بلکه موسسات خصوصی نیز ضمن آشنا شدن با کار کرد اجتماعی این هنر آنرا برای مقاصد بازاریابی و تبلیغات به کار   می گرفتند . بدین منوال پوستر سازی گسترش می یافت اما پوستر ساز ناچار بود قیود بسیاری را نه فقط از لحاظ ممنوعیت های سیاسی ، بلکه از لحاظ سلیقه مشتریان بپذیرد .

به طور کلی در رژیم گذشته مانند سایر هنرها ، هنر پوستر نیز نتوانست واقعا در جهت اعتلای فرهنگی جامعه و ارتقاء سطح آگاهی مردم خدمت کند . زیرا بخش عمده نیازهایی که پوستر می بایستی به آنها پاسخ گوید نیازهای ناشی از اشاعه مصرف کنندگی اقتصادی و فرهنگی بود .

این امر از یک و به نفوذ شکل و محتوای هنر پوستر غرب ایران دامن می زد ، و از سوی دیگر مردم را به انحراف اندیشه و ذوق می کشاند . اما با اینهمه ، ما به نمونه های حالبی از هنر پوستر ایرانی در سالهای گذشته برخورد می کنیم .

این نمونه ها غالبا درحوزه پوسترهای فرهنگی قرار می گیرند و  مربوط به فیلمها ، نمایشها ، کتابها و غیره هستند . توفیق هنری این پوسترها بیشتر از آن رو است که هنرمند پوستر ساز ، فارغ از تحمیل نظریات سفارش دهنده ، می تواند فکر و سلیقه و فن خود را بهتر   ارائه دهد .

در جریان انقلاب اسلامی و پس از آن پوستر به ناگهان قیدهای گذشته را شکست ، و در ابعاد بی سابقه ای ، خود را درجامعه مطرح کرد .

در این سالها به مناسبت های مختلف ، دیوارهای شهرها از پوسترهای متنوع پوشیده می شوند و با خود پیامهای مذهبی و سیاسی و فرهنگی را می گسترانند .

 خصلت همه گیر شدن پوستر ، طبیعتا ملازم با رشد جنبه های هنری آن نیست . از این روست که درمیان بی شمار پوسترهای امروزی ، نمونه های ارزنده هنری هنوز اندک هستند . سازندگان این پوسترها دستاوردهای فنی و هنری سالهای گذشته را به نحو شایسته ای به خدمت گرفته اند تا محتوای جامعه امروز را بیان  کند .  

 ویژگیهای یک پوستر متناسب :

با توجه به پیشرفت روز افزون و سریع ارتباطات که از نزدیکی کشورها و لزوم پیوستگی و تازگی اطلاعات بوجود می آید . برای درست کردن یک پوستر از لحاظ گرافیکی به 3 نکته باید توجه کرد :

1- سرعت انتقال پیام .

2- کیفیت انتقال پیام .

3- در برداشتن فرهنگ و هویت ملی و انسانی پیام .

امروزه بشر به دنبال زبان بین المللی برای ارتباط بین انسان ها   می باشد . اگر این خصوصیات توسط ابزار مناسب گرافیک به کار گرفته شود دارای نتایج مثبت و درخشانی خواهد بود . پوستر یکی از هنرهای تجسمی است . باز هم از مسائل گرافیکی که در هنر پوستر باید درنظر گرفته شود درک صحیحی آن توسط بی سواد یا کم سواد ، که در طراحی آن باید در نظر گرفته شود . و یا دارای قدرت جذب باشد و از نظر روانی متناسب با موضوع باشد تأثیر روانی رنگ و نوشته به درستی در آن رعایت شود .

در واقع می توان گفت که پوستر یا آفیش یا پلاکات یک تصویر مفهومی است . امروزه پوسترهای مصور با بهره گیری از حروف شروع طراحی و نقاشی و عکاسی به منزله نمونه های کامل پیشرفته ازهنر گرافیک نوین شناخته می شوند . می توان گفت هنر پوستر سازی شاخه هایی از هنر گرافیک است ولی با سایر رشته های هنرهای تجسمی نیز پیوند متقابل دارد .

 

این پوسترها به تنهایی می توانند نیازمندیهای شخصی خود را رفع کنند و از اتلاف وقت خویش به اندازه جلوگیری نمایند .

باید میدان دید و زاویه ای پوستر در آن مکان نصب می شود با دید انسان و زاویه حرکت او متناسب باشد و باید این را نیز توجه داشت   در مناطقی که این پوسترها نصب می شوند اگر متناسب نباشد کمتر دیده می شوند که این به عوامل زیر بستگی دارد :

1- آیا نوشته ها یا تصاویر با زاویه تند در یک مسیر هستند ؟

2- آیا نوشته ها یا تصاویر خارج از دید معمولی قرار دارند ؟

3- آیا فاصله دید انسان نسبت به پوستر متناسب است ؟

4- اگر پوستر در جایی قرار دارد که توسط کسی که سوار بر وسیله نقلیه است و یا کسی که در پیاده رو است ، دیده می شود .

مهمترین عاملی که در طراحی پوستر باید در نظر گرفته شود این است که بیننده با یک نگاه موضوعی را درک کرده مثلا اگر در مورد نمایشگاه کتاب است باید پیام را سریع دریافت کند و در ذهن خود حک کند .

نکته قابل توجه این است که قبل از طراحی پوستر باید بدانیم رنگ نوشته و عکس در این پوستر باید چگونه باشد ویژگی آن موضوع را هنگام طراحی مد نظر داشته باشیم و متناسب با نوع موضوع آن را طراحی کنیم .

برای اتود زدن در مورد طراحی پوستر طراح ابتدا باید بداند که برای چه موضوعی پوستر را می خواهد سپس دیده های خود را بر روی کاغذ ثبت می کند . ایده هر چقدر هم ساده و ابتدایی باشد طراح را برای

 

اجرای نهایی هدایت می کند . موضوعی که می خواهد مورد طراحی قرار بگیرد باید بررسی شود . مثلا برای پوستر نمایشگاه کتاب باید چه عکسی ( در صورت استفاده از عکس ) چه فونتی برای نوشتن ، چه خطی و .... بکار برده شود .

 

 

 

 

 

 

 

 
Vintage Posters - Product
Vintage Posters - Cappiello Vintage Posters - Culinary Vintage Posters - Product
Vintage Posters - Theater & Exhibition Vintage Posters - Transportation Vintage Posters - Travel
Vintage Posters - Theater & Exhibition Vintage Posters - Transportation Vintage Posters - Travel
Vintage Posters - Turn of the Century Vintage Posters - Wine & Spirits Vintage Posters - New Arrivals
Vintage Posters - Turn of the Century Vintage Posters - Wine & Spirits Vintage Posters - New Arrivals

 

 

2 نوشته شده در  دوشنبه چهاردهم اسفند 1385ساعت 22:30  توسط محسن ستایش  |

تبليغات اثر بخش=مسيرى دوطرفه‌

 اجتماعي، قومي، شغلي و سني ارتباط برقرار مي‌كنند وبه ايفايرسانه‌هاي جمعي به شكل‌ها و گونه‌هاي متفاوتي با گروه‌هاي مختلف نقش‌هاي گوناگون در سطح جوامع مي‌پردازند. با گسترده و پيشرفته‌تر شدن رسانه‌ها، دامنه وظايف آنها نيز گسترش يافته ودر هر دوره‌اي متناسب با فعاليت وسائل ارتباط جمعي، براي آنها نقش‌هايي را قائل بودند. فرضا‌هارولد لا‌سول دردوره خودش تنها به نقش خبري، همبستگي اجتماعي و انتقال ميراث فرهنگي را براي رسانه‌ها در نظر مي‌گيرد ولي بعدها چارلز رايت يك نقش چهارمي‌را هم تحت عنوان نقش تفريحي و سرگرمي‌به آن اضافه مي‌كند. امروزه علا‌وه بر اين نقش‌ها وسائل ارتباط جمعي وظايف ديگري را هم نظير اطلا‌ع‌رساني و تبليغات برعهده دارند. تبليغ امروزه يكي از شيوه‌هاي مهم و موثر در اطلا‌ع‌رساني محسوب مي‌شود.

يكي از انواع بسيار مطرح تبليغات، تبليغات تجاري يا تبليغات بازرگاني است. در تبليغ بازرگاني هدف جلب نظر مخاطب و تشويق او به خريد كالاست ، درهمين راستا چنانچه ارزيابي صحيحي از آثار تبليغات بر مخاطبان صورت گيرد، تغييرات بسيار زيادي در هزينه تبليغات، شكل و نحوه ارائه پيام، نوع رسانه يا كانال ارتباطي، زمان و شرايط اجراي پيام به وجود مي‌آيد و صاحبان كالا‌ها و خدمات توان بيشتري درارتباط هرچه بهتر با مخاطبان خود به دست مي‌آورند. بديهي است كه ارتباط بهتر باعث آشنايي بيشتر مخاطب با محصول ارائه شده و همچنين افزايش قدرت رقابت موسسه يا سازمان توليدي يا خدماتي با گروه‌هاي رقيب مي‌شود كه هر كدام به نحوي سعي در دست گرفتن بازار دارند.

تبليغات تجاري چيست؟

فرهنگ لغات آكسفورد كلمهAdvertise را برابر با گفتن به عموم راجع به يك محصول يا خدمات به منظور ترغيب آنها براي خريد يا بهره‌برداري از خدمتي خاص مي‌داند. همچنين به كلمهAdvertisment معناي سمبل، و نشاني از كيفيت محصول، كار و يا خدمات مي‌بخشد و آن را معادل اطلا‌ع‌رساني به وسيله يك نوشته، عكس و يا فيلم به عموم مردم مي‌گرداند.از ديدگاه خاص ارتباط شناسي، تبليغ همانند ارتباط، فراگردي است مقيد به شرايط زماني و مكاني كه با ويژگي‌هاي اجتماعي قابل شناخت است. دو تن از صاحبنظران ارتباط شناسي تعريف زير را از تبليغ ارائه داده‌اند; «تبليغ كوششي است تعمدي و حساب شده كه به منظور شكل دادن به دريافت، دستكاري كردن ادراك و همسو كردن رفتار مخاطبان با نيت مورد نظر مبلغ صورت مي‌گيرد (سيد حسيني، 1377 :96)

تبليغ مي‌تواند در زمينه‌هاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي صورت گيرد.

«تبليغ يكي از پنج عامل اساسي ارتباط است كه به وسيله آن پيام‌هاي ديدني و شنيدني، به اطلا‌ع مردم رسانده مي‌شود تا به وسيله نفوذ در آنها مردم را وادار به خريد كالا‌ يا خدمات نموده، تمايل و علا‌قه آنها را نسبت به افكار، نظرات و اعتبار اشخاصي كه مورد نظر هستند، جلب نمايد.» (محمديان، 1379 :19)

در واقع يكي از هدف‌هاي تكنولوژي وسائل ارتباط جمعي نفوذ و تاثيرگذاري بر افكار، رفتار، عقايد و علا‌يق مردم است. رسانه‌ها با تبليغ و ارسال مداوم پيام‌هاي مورد نظر صاحبان قدرت و امكانات، بر افكار عمومي‌تاثير مي‌گذارند و آنها را وادار به پذيرش عقيده‌اي از سوي خود مي‌نمايند.

فرآيند و جايگاه تبليغات تجاري

دكتر احمد روستا اهميت و جايگاه تبليغ را اينگونه بيان مي‌كند. «انسان بدون تبليغ زنده است اما زندگي نمي‌كند، زيرا دچار نوعي جمود فكري و رفتاري مي‌شود و در نتيجه با گذشته و در گذشته خود زندگي مي‌كند كه نتيجه آن در جا زدن فردي و اجتماعي، انزوا، عقب‌ماندگي، درماندگي، افسردگي و آسيب‌پذيري است. تبليغ وسيله‌اي براي بهپويي و بهزيستي است.» (روستا، 1379 :14)

بسياري از افراد جامعه توجه عميقي به آگهي‌ها دارند وآن را عامل مهمي مي‌دانند كه بر فرهنگ جمعي اثر مي‌گذارد، اما، «تبليغات را بايد نه غول درنده و نه قهرمان نجات بخش اقتصاد در نظر آورد بلكه بايد آن را عنصري لا‌زم، وابسته به عوامل ديگر، همواره در حال تحول و همواره وابسته به اعتقادها و باورهاي عمومي‌جامعه ارزيابي كرد.» (قاضي زاده، 1381 :14) پيشينه رواج تبليغات بازرگاني و شيوه‌هاي آن بايد اندكي كمتر از پيشينه توليد دردنيا باشد. اولين كار بشر پس از توليد هر كالا‌يي به هر حال اين بود كه محصول خودرا بفروشد. نخستين روش‌هاي تبليغ بازرگاني شايد شامل كوشش براي كيفيت بيشتر، آگاه كردن ديگران از وجود و كاركرد توليد، آسان كردن معامله و تشويق خريدار به معامله، تخفيف، معاوضه، نسيه دادن و ... بود. امروز هم روند كار همان است، تنها روش‌ها پيچيده و روز آمدتر شده است.« از آنجا كه تبليغات تجاري(Advertising) با سه هدف عمده يعني آشنايي مخاطب با كالا‌، ايجاد تصور خاص مثبت در او نسبت به كالا‌ و ترغيب او به مصرف آن انجام مي‌شود، براي به انجام رساندن هر يك از اين مراحل به طور كامل بايد اطلا‌عات لا‌زم را از طريق تحقيقات به دست آورد، اطلا‌عاتي درباره اينكه، چه بايد گفت (محتواي تبليغ)، چگونه بايد گفت (ابزار و شرايط تبليغ)، چه اثري داشته باشد (تاثير تبليغ).

بدون شك، بي توجهي به هر يك از اين سه عامل از تاثير مناسب تبليغ مي‌كاهد و گاه نتيجه عكس مي‌دهد.» (پوررضايي: 1377 :11)

در آگهي‌هاي بازرگاني، هدف جلب نظر مخاطب و تشويق او به خريد كالا‌ و يا خدمات است; بنابراين شناخت مخاطب يكي از اساسي‌ترين موضوعاتي است كه هنگام تهيه يك پيام بازرگاني بايد مورد توجه قرار گيرد. در غير اين صورت ارسال پيام بيهوده بوده و فرستنده پيام تنها هزينه گزافي را متقبل شده است.براي ارسال پيام‌هاي بازرگاني از وسائل تبليغاتي گوناگون نظير بروشورها، آگهي‌هاي مطبوعاتي (روزنامه، محله و ...)، پوستر، انواع تابلوها، نصب آگهي بر روي وسائل نقليه، هداياي تبليغاتي، استفاده از ويترين‌ها جهت نمايش، وسايل ديداري و شنيداري (راديو، تلويزيون و سينما) و ... مي‌توان استفاده نمود تا از اين طريق پيام‌هاي بازرگاني را به مخاطبان رساند. البته صاحبان آگهي معمولا‌ با بررسي و مطالعه دقيق بر روي راه‌هاي مختلف تبليغاتي يك يا چند راه را انتخاب مي‌نمايند. اما يكي از تبليغاتي كه امروزه مخاطبان عام و خاص بسياري را به خود جلب نموده است، رسانه تلويزيون است اين رسانه به عنوان يكي از پرمخاطب‌ترين وسائل ارتباط جمعي علا‌وه بر پخش برنامه‌هاي مختلف مسئوليت پخش پيام‌هاي بازرگاني را نيز برعهده دارد.

كاركردهاي تبليغ تجاري

براي تبليغات بازرگاني شش كاركرد را بر مي‌شمارند:

1‌- هدف نهايي كار تبليغات، فروش به مصرف كننده است: آگهي‌ها بر جنبه‌هاي مهم امتياز يك كالا‌ تاكيد مي‌كنند و همواره در اين تاكيد، ارزش‌هاي اجتماعي جامعه را در نظر دارند.

2-‌ آگهي‌ها بازارهاي مصرف تازه را پديد مي‌آورند: «تبليغات براي كالا‌هاي گذشته، كاربردهاي تازه ابداع مي‌كنند و براي كالا‌هاي تازه كاركردهايي پيش مي‌كشند كه گويا بايد براي دلمشغولي‌هاي گذشته علا‌جي به حساب آيند.» رقابت، فناوري‌هاي تازه را به ميدان آورده و كالا‌هاي بهتري را در بازار مهيا كرده است.

3-‌ تبليغات قيمت كالا‌هاي مصرفي را كاهش مي‌دهد. آگهي‌ها باعث رونق فروش و به همين سبب، موجب كاهش قيمت تمام شده كالا‌ها مي‌شوند. اما گاهي توليد كننده بسيار بيشتر از صرفه‌اي كه از رونق فروش و كاهش قيمت تمام شده مي‌برد، بايد بر هزينه آگهي‌ها بيفزايد.

4-آگهي‌ها به طور دائم باعث بهبود كيفيت توليد مي‌شود. به طور معمول، كالا‌هاي واخورده را نمي‌توان به ضرب تبليغ، فروخت، به علا‌وه تاثير آگهي‌ها اين است كه بازار رقبات به ناچار جا را براي كالا‌هايي كه تازه و با كيفيت بهتر نيستند، تنگ مي‌كند.

5-‌ آگهي رقابت را در توليد گسترش مي‌دهد. تبليغات در بازار مصرف امروز دنيا ضروري است و در چنين بازاري همواره «قيمت» و «كيفيت» دو شاخصه محور به شمار مي‌آيند; ضمن آنكه، بدون تبليغات فرآيند اساسي توزيع كالا‌ ناقص عمل خواهد كرد.

6-‌ تبليغات بازرگاني و پژوهش علمي همواره بايد از نزديك با هم در ارتباط باشند تا بتوانند توليد و فراگرد تهيه، تكامل، بازاريابي و فروش كالا‌ را در مقياسي وسيع‌تر زيرنظر گيرند. در نتيجه، مصرف كننده قادر مي‌شود تا از تحول و نوسازي در انواع كالا‌ و در بازاريابي كه تبليغات آن را پويا و بازسازي مي‌كند، سود ببرد. (قاضي زاده: 1381، 141-140)

با توجه به كاركردهاي ذكر شده، مي‌توان فرآيند ساختاري تبليغات را مسيري به سوي هدف اصلي كه همانا رضايت مخاطب (مشتري) و توليدكننده (ارائه دهنده محصول) مي‌باشد، دانست و پايان اين فراگرد ارتباطي را جز يك بازي برد برده پيش‌بيني نكرد.همانگونه كه در مدل مسير دو طرفه تبليغات اثربخش اشاره شده، چنانچه ارزيابي صحيح و مناسبي از روند تبليغ ارائه شده انجام گيرد و تبليغ با چارچوب‌هاي موردنظر مخاطب گردآوري و ارائه گردد; آگهي بازرگاني در يك مسير دو طرفه كه با حوزه تجربي هر دو سوي مسير همخواني دارد حركت و در نهايت با اصلا‌حات و آزمايش‌هاي گوناگون، به مقصد نهايي كه همانا رضايت دو سوي مسير مي‌باشد خواهد رسيد.

نتيجه‌گيري و پيشنهاد

تبليغ، امروزه يكي از شيوه‌هاي مهم و موثر در اطلا‌ع‌رساني مي‌باشد. مي‌توان ادعا كرد كه تبليغات از زمان پيدايش اولين تمدن‌هاي به وجود آمده و در طول قرن‌ها تكامل يافته است. امر تبليغات، امروزه ميليون‌ها نفر را به خود جلب كرده است و خود يكي از مشاغل و بخش‌هاي سودآور اقتصادي شده است نه تنها معرفي كالا‌ها و خدمات، بلكه رقابت‌هاي تجاري نيز بدون تبليغات موثر و گسترده، ميسر نيست. ارقام سرسام‌آوري كه به خصوص دنياي غرب دراين زمينه هزينه مي‌كند به واقع اعجاب‌انگيز است و نشانه اهميت اقتصادي اين امر مي‌باشد; براي مثال « در سال 2005 انگلستان بيش از 17 ميليون پوند در زمينه تبليغات تجاري سرمايه‌گذاري كرده است.» (رسولي، 1384 :2) در كشور ما نيز اخيرا اين كار به صورت يك ضرورت اجتماعي‌ اقتصادي درآمده است. مردم همواره با انتخاب اصلح مواجه هستند و اين امر با ياري گرفتن از مجراها و كانال‌هاي تبليغاتي امكان‌پذير مي‌باشد.البته دلا‌يل بي‌شماري مانند عدم استفاده از كارشناسان متخصص تبليغات جهت ساختن تبليغات، عدم آگاهي دست‌اندركاران نسبت به نحوه پخش تبليغات بازرگاني و عدم شناخت كافي نسبت به مخاطب و ديدگاه‌هاي او راجع به تبليغات بازرگاني منجر به پخش تبليغات ناموفق مي‌گردند. شايد يكي از مهم‌ترين دلا‌يل همچنان عدم شناخت مخاطب، نيازها و نظرات اوست. زيرا تمام اين تلا‌ش‌ها براي او صورت مي‌گيرد در حالي كه عكس‌العمل او بي اعتنايي است.ارزيابي نتايج تبليغات بازرگاني بر مخاطبان، از جمله بررسي‌هايي است كه مي‌تواند صاحبان كالا‌ و خدمات را در ارائه تبليغات بهتر و همچنين اصلا‌ح و بهبود ساختار و روش‌هاي توليدي و خدماتي، كمك كرده و راه‌‌حل‌هايي مناسب، جهت جذب هرچه بيشتر مخاطب يا مشتري به آنها نشان دهد. موضوعي كه در اين زمينه مي‌بايست حائز اهميت باشد همانا بررسي اثربخشي تبليغات است.

منابع و ماخذ

1-‌ پوررضايي، مهرنوش (1377)، «تحقيقات لا‌زمه تحقيقات حرفه‌اي، بايد بدانيم چگونه و با چه وسائلي تبليغ كنيم.» هنر هشتم، 11

2-‌ روستا، احمد (1379)، «تبليغات براي صادرات، هشدارها و راهكارها» مجموعه مقالا‌ت اولين همايش صنعت تبليغات

3-‌ رسولي، محمدرضا (1384)، « پژوهش‌نامه تبليغات، پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات، پژوهشكده ارتباطات.»

4-‌ سيد حسيني، شهاب (1377)، «روابط عمومي‌و تبليغات، كدام ابزار تبليغي براي كدام پيام؟ «ريانه، 36

5‌- قاضي زاده، علي اكبر (1380)، «ملا‌حظاتي در باب مخاطب و ويژگي‌هاي فردي واجتماعي آن» فصل‌نامه پژوهش و سنجش، 26

6-‌ محمديان، محمود (1379)، «مديريت تبليغات از ديد بازاريابي» تهران، حروفيه‌

2 نوشته شده در  پنجشنبه دهم اسفند 1385ساعت 17:54  توسط محسن ستایش  |